{"id":20905,"date":"2023-02-24T18:30:41","date_gmt":"2023-02-24T18:30:41","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/einar\/?p=20905"},"modified":"2023-02-24T18:30:41","modified_gmt":"2023-02-24T18:30:41","slug":"niels-bohr-og-islendingar-v-andlat-og-arfleifd","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/?p=20905","title":{"rendered":"Niels Bohr og \u00cdslendingar V: Andl\u00e1t Bohrs og arfleif\u00f0"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: right\"><a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/einar\/2023\/01\/16\/niels-bohr-og-islendingar-i-inngangur-og-efnisyfirlit\/\">Efnisyfirlit<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/denstoredanske.lex.dk\/Niels_Bohr\">Niels Bohr<\/a> l\u00e9st hinn 18. n\u00f3vember 1962, \u00fe\u00e1 n\u00fdor\u00f0inn 77 \u00e1ra. Fr\u00e9ttin barst flj\u00f3tt um heim allan, \u00fear \u00e1 me\u00f0al til \u00cdslands:<\/p>\n<ul>\n<li><em>V\u00edsir<\/em>, 19. n\u00f3v: <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/2364596\">Niels Bohr l\u00e1tinn<\/a>.<\/li>\n<li><em>\u00dej\u00f3\u00f0viljinn<\/em>, 20. n\u00f3v: <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/2797662\">Niels Bohr l\u00e1tinn: \u201eHann var mestur e\u00f0lisfr\u00e6\u00f0ingur s\u00ed\u00f0an Einstein lei\u00f0\u201c<\/a>.<\/li>\n<li><em>Morgunbla\u00f0i\u00f0<\/em>, 20. n\u00f3v: <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/1346783\">Niels Bohr l\u00e1tinn<\/a>.<\/li>\n<li><em>T\u00edminn<\/em>, 20. n\u00f3v: <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/1052696\">Niels Bohr l\u00e1tinn<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Flj\u00f3tlega birtust svo minningargreinar \u00ed \u00edslenskum dagbl\u00f6\u00f0um:<\/p>\n<ul>\n<li>Alexander J\u00f3hannesson, <em>Mbl<\/em>, 22. n\u00f3v: <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/1346846\">Niels Bohr \u2013 minning<\/a>.<\/li>\n<li>Reykjav\u00edkurbr\u00e9f, <em>Mbl<\/em>, 25. n\u00f3v: <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/1346930\">Nafnkunnasti v\u00edsindama\u00f0ur Nor\u00f0urlanda<\/a>.<\/li>\n<li><em>\u00dej\u00f3\u00f0viljinn<\/em>, 28. n\u00f3v: <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/2797749\">Minningars\u00ed\u00f0a um Bohr<\/a>.<\/li>\n<li>Magn\u00fas Magn\u00fasson, <em>V\u00edsir<\/em>, 10. des: <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/2365313\">Niels Bohr<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n<figure id=\"attachment_20899\" aria-describedby=\"caption-attachment-20899\" style=\"width: 515px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-20899\" src=\"https:\/\/uni.hi.is\/einar\/files\/2023\/02\/nielsbohrGRO\u0308F-300x225.jpg\" alt=\"\" width=\"515\" height=\"386\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-20899\" class=\"wp-caption-text\">Niels Bohr hv\u00edlir \u00ed s\u00e9rst\u00f6kum <a href=\"https:\/\/nbi.ku.dk\/english\/www\/historical_sites\/physical_science\/assistens_kirkegaard\/\">fj\u00f6lskyldugrafreit<\/a> \u00ed hinum \u00feekkta <a href=\"https:\/\/da.wikipedia.org\/wiki\/Assistens_Kirkeg%C3%A5rd\">Hj\u00e1sto\u00f0arkirkjugar\u00f0i<\/a> \u00e1 Nor\u00f0urbr\u00fa \u00ed Kaupmannah\u00f6fn.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Erlendis var Bohrs minnst me\u00f0 margv\u00edslegum h\u00e6tti, me\u00f0al annars me\u00f0 minningarr\u00e6\u00f0um, minningargreinum, minningar\u00feingum og minningarritum. H\u00e9r eru nokkur d\u00e6mi:<\/p>\n<ul>\n<li>Weisskopf, V.F., 1962: <a href=\"https:\/\/cds.cern.ch\/record\/1342835\/files\/Weisskopf_1962.pdf\">Niels Bohr<\/a>.<\/li>\n<li>M\u00f8ller, C., 1962: <a href=\"http:\/\/publ.royalacademy.dk\/books\/544\/3591?lang=da\">Niels Bohr<\/a>.<\/li>\n<li>Minningaror\u00f0 \u00ed <em>Physics Today<\/em>, jan 1963: <a href=\"https:\/\/physicstoday.scitation.org\/doi\/10.1063\/1.3050691\">Niels Bohr<\/a>.<\/li>\n<li>American Physical Society, 22. apr\u00edl 1963: <a href=\"https:\/\/physicstoday.scitation.org\/toc\/pto\/16\/10?size=all\">Niels Bohr Memorial Session<\/a> (sj\u00e1 einnig <a href=\"https:\/\/physicstoday.scitation.org\/doi\/10.1063\/1.3050557\">h\u00e9r<\/a>).<\/li>\n<li>Hansen, K.G., et al. (ritstj.), 1963: <a href=\"https:\/\/snu.dk\/niels-bohr-mindeskrift-kan-nu-laeses-online\/\">Niels Bohr: Et Mindeskrift<\/a>. (Sj\u00e1 einnig <a href=\"https:\/\/www.abebooks.com\/book-search\/author\/hansen-k-g-and-lassden-n-o?cm_sp=det-_-srp-_-author\">h\u00e9r<\/a>.)<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/File:Bohr,Niels_Commemoration_Meeting_1963_Copenhagen.jpg\">Commemoration Meeting for Niels Bohr, Copenhagen, July 8-13, 1963<\/a>.<\/li>\n<li>Crockcroft, J.D., 1963: <a href=\"https:\/\/royalsocietypublishing.org\/doi\/10.1098\/rsbm.1963.0002\">Niels Henrik David Bohr, 1885-1962<\/a>.<\/li>\n<li>Kemmer, N., 1964: <a href=\"https:\/\/mathshistory.st-andrews.ac.uk\/Obituaries\/Bohr_Niels_RSE_Obituary\/\">Niels Henrik David Bohr, Hon.F.R.S.E. &#8211; RSE Obituary<\/a>.<\/li>\n<li>Rozental, S. et al. (ritstj.), 1964: <a href=\"http:\/\/publ.royalacademy.dk\/backend\/web\/uploads\/2019-10-03\/AFL%204\/SP_63_00_00_1964_1690\/SP_63_00_00_1964_1690.pdf\">Niels Bohr: hans liv og virke fortalt af en kreds af venner og medarbejdere<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Svo merkilega vildi til, a\u00f0 t\u00e6pum tveimur m\u00e1nu\u00f0um fyrir l\u00e1t Bohrs opna\u00f0i hin merka stofnun, <a href=\"https:\/\/www.aip.org\/\">The American Institute of Physics<\/a>, b\u00f3ka- og skjalasafni\u00f0 <a href=\"https:\/\/www.aip.org\/history-programs\/niels-bohr-library\">The Niels Bohr Library &amp; Archives<\/a> (um \u00e1st\u00e6\u00f0una fyrir nafngiftinni m\u00e1 lesa<a href=\"https:\/\/www.aip.org\/history-programs\/niels-bohr-library\/ex-libris-universum\/happy-birthday-us\"> h\u00e9r<\/a>).<\/p>\n<figure id=\"attachment_20889\" aria-describedby=\"caption-attachment-20889\" style=\"width: 438px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-20889\" src=\"https:\/\/uni.hi.is\/einar\/files\/2023\/02\/frim_1963-300x234.jpg\" alt=\"\" width=\"438\" height=\"342\" srcset=\"https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/frim_1963-300x234.jpg 300w, https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/frim_1963-1024x799.jpg 1024w, https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/frim_1963-768x599.jpg 768w, https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/frim_1963.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 438px) 100vw, 438px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-20889\" class=\"wp-caption-text\">\u00c1ri\u00f0 1963 voru gefin \u00fat \u00ed Danm\u00f6rku og \u00e1 Gr\u00e6nlandi tv\u00f6 fr\u00edmerki til a\u00f0 minnast Bohrs og h\u00e1lfrar aldar afm\u00e6lis skammtal\u00edkansins af at\u00f3minu. <a href=\"https:\/\/digital.sciencehistory.org\/works\/2v23vt53q\">Anna\u00f0 var 35 aura og rau\u00f0br\u00fant<\/a>, hitt 60 aura og d\u00f6kkbl\u00e1tt. Sj\u00e1 m.a. <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/3288325\">stutta fr\u00e9tt<\/a> \u00ed <em>Lesb\u00f3k Mbl<\/em>, 8. des. 1963 (bls. 10).<\/figcaption><\/figure>\n<p>Eins og sj\u00e1 m\u00e1 \u00e1 heimildaskr\u00e1nni \u00ed <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/einar\/2023\/01\/16\/niels-bohr-og-islendingar-vi-heimildaskra\/\">VI. kafla<\/a> eru menn enn a\u00f0 skrifa um Bohr og \u00e1hrif hans \u00e1 \u00fer\u00f3un e\u00f0lisfr\u00e6\u00f0i og heimspeki \u00e1 tuttugustu \u00f6ld. Nafn hans er \u00fe\u00f3 ekki lengur jafn \u00feekkt og \u00e1\u00f0ur, \u00f3l\u00edkt \u00fev\u00ed sem gerst hefur me\u00f0 vin hans, <a href=\"https:\/\/content.time.com\/time\/magazine\/article\/0,9171,993017,00.html\">Einstein<\/a>. \u00c1st\u00e6\u00f0urnar eru eflaust margar, en eins og fram kom \u00ed <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/einar\/2023\/01\/16\/niels-bohr-og-islendingar-ii-timabilid-fra-1920-til-1950\/\">II. kafla<\/a> tel \u00e9g, a\u00f0 <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Frank_Wilczek\">F. Wilczek<\/a> hafi hitt naglann \u00e1 h\u00f6fu\u00f0i\u00f0 \u00ed greininni <a href=\"https:\/\/www.jstor.org\/stable\/2876167\">What Did Bohr Do?<\/a> fr\u00e1 1992, \u00fear sem segir (bls. 347):<\/p>\n<blockquote><p>In the ordinary course of their training most physicists, let alone others, may get an insufficient appreciation of Bohr\u2018s contribution. It is because his most characteristic work was in provisional theories, often of a semi-phenomenological character, whose technical content has been largely superseded. Even in areas of interpretation of quantum mechanics, where his ideas are still very much alive, it seems most unlikely that a doctrine of limitation and renunciation, however revolutioary and constructive in its time, can satisfy ambious minds or endure indefinitly. Like the rest it will be digested and transformed and in its new form no longer bear Bohr\u2018s distinctive mark or name explicity. Yet, as his contemporaries realized, no one will have contributed more to the finished product.<\/p><\/blockquote>\n<p>\u00cd fyrri k\u00f6flum hefur \u00feegar komi\u00f0 fram, a\u00f0 verk N\u00edelsar Bohr snerta okkur \u00cdslendinga \u00e1 marga og mismunandi vegu. \u00dear ber v\u00e6ntanlega h\u00e6st a\u00f0komu hans a\u00f0 upphafi og \u00fer\u00f3un skammtafr\u00e6\u00f0innar og notkun hennar \u00ed e\u00f0lisfr\u00e6\u00f0i og efnafr\u00e6\u00f0i. S\u00fa \u00feekking, sem hann \u00e1tti svo r\u00edkan \u00fe\u00e1tt \u00ed a\u00f0 skapa og m\u00f3ta, reyndist vera st\u00f6kkpallur fyrir s\u00edvaxandi skilning mannkynsins, ekki a\u00f0eins \u00e1 innsta e\u00f0li efnis og og orku \u00e1 j\u00f6r\u00f0inni, heldur \u00ed \u00f6llum hinum s\u00fdnilega heimi. Aflei\u00f0ingin af \u00feeirri \u00feekkingarsk\u00f6pun hefur s\u00ed\u00f0an veri\u00f0 lykillinn a\u00f0 svo til \u00f6llum mikilv\u00e6gustu t\u00e6kniframf\u00f6rum \u00ed mannheimum, allt fr\u00e1 fyrri hluta tuttugustu aldar.<\/p>\n<p>Frumkv\u00f6\u00f0ullinn \u00deorbj\u00f6rn Sigurgeirsson hlaut \u00fe\u00e1 menntun og \u00fej\u00e1lfun \u00e1 e\u00f0lisfr\u00e6\u00f0istofnun Bohrs, sem ger\u00f0i honum kleift a\u00f0 leggja grunninn a\u00f0 kennslu og ranns\u00f3knum \u00ed e\u00f0lisfr\u00e6\u00f0i vi\u00f0 H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands \u00e1 sj\u00f6tta og sj\u00f6unda \u00e1ratugi tuttugustu aldar. \u00cd kj\u00f6lfari\u00f0 s\u00f3ttu margir a\u00f0rir \u00edslenskir e\u00f0lisfr\u00e6\u00f0ingar einnig menntun s\u00edna til stofnunar Bohrs og unnu s\u00ed\u00f0an \u00e1samt \u00deorbirni og fleirum a\u00f0 frekari \u00fer\u00f3un e\u00f0lisfr\u00e6\u00f0innar \u00e1 \u00cdslandi.<\/p>\n<p>Eftir seinni heimsstyj\u00f6ldina vann Bohr \u00f6tullega a\u00f0 uppbyggingu og skipulagi ranns\u00f3kna \u00ed kjarne\u00f0lisfr\u00e6\u00f0i og \u00f6reindafr\u00e6\u00f0i, ekki a\u00f0eins heima fyrir \u00ed Danm\u00f6rku, heldur einnig \u00e1 vettvangi Evr\u00f3pu og \u00e1 Nor\u00f0url\u00f6ndunum s\u00e9rstaklega. \u00dear nutum vi\u00f0 \u00cdslendingar g\u00f3\u00f0s af, eins og r\u00e6tt er um \u00ed <u>IV. kafla<\/u>.<\/p>\n<figure id=\"attachment_20888\" aria-describedby=\"caption-attachment-20888\" style=\"width: 371px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-20888\" src=\"https:\/\/uni.hi.is\/einar\/files\/2023\/02\/DavidLevine-1-184x300.png\" alt=\"\" width=\"371\" height=\"605\" srcset=\"https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/DavidLevine-1-184x300.png 184w, https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/DavidLevine-1.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 371px) 100vw, 371px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-20888\" class=\"wp-caption-text\">\u00deessi teikning eftir David Levine birtist fyrst \u00ed grein V.F. Weisskopfs, <a href=\"https:\/\/www.nybooks.com\/articles\/1967\/04\/20\/on-niels-bohr\/\">On Niels Bohr<\/a>, \u00e1ri\u00f0 1967.<\/figcaption><\/figure>\n<p>\u00cd lifanda l\u00edfi hlaut Niels Bohr margs konar <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Niels_Bohr#Accolades\">ver\u00f0laun og vi\u00f0urkenningar<\/a> fyrir st\u00f6rf s\u00edn, auk \u00feess a\u00f0 vera ger\u00f0ur a\u00f0 hei\u00f0ursdoktor vi\u00f0 30 h\u00e1sk\u00f3la og hei\u00f0ursf\u00e9laga \u00ed 24 v\u00edsindaf\u00e9l\u00f6gum. \u00de\u00e1 er <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/List_of_things_named_after_Niels_Bohr\">nafn hans tengt \u00fdmsum hugt\u00f6kum, stofnunum og fyrirb\u00e6rum<\/a>. Eftir l\u00e1t hans, hefur b\u00e6\u00f0i danska \u00fej\u00f3\u00f0in og al\u00fej\u00f3\u00f0asamf\u00e9lag v\u00edsindamanna, einkum e\u00f0lisfr\u00e6\u00f0inga og efnafr\u00e6\u00f0inga, hei\u00f0ra\u00f0 minningu \u00feessa merka brautry\u00f0janda vi\u00f0 margv\u00edsleg t\u00e6kif\u00e6ri. \u00cd \u00fev\u00ed, sem \u00e1 eftir fer, ver\u00f0ur minnst \u00e1 nokkra sl\u00edka atbur\u00f0i, lesendum til fr\u00f3\u00f0leiks og skemmtunar.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 18pt\"><strong>~<\/strong><\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt\"><strong>Minningu og arfleif\u00f0 Bohrs haldi\u00f0 \u00e1 lofti<\/strong><\/span><\/h3>\n<p>Niels Bohr hef\u00f0i or\u00f0i\u00f0 \u00e1ttr\u00e6\u00f0ur \u00e1ri\u00f0 1965, hef\u00f0i hann lifa\u00f0. Af \u00fev\u00ed tilefni f\u00e9kk hin \u00feekkta e\u00f0lisfr\u00e6\u00f0istofnun, sem hann haf\u00f0i komi\u00f0 \u00e1 f\u00f3t \u00e1 \u00e1runum 1920-21, n\u00fdtt nafn og hefur s\u00ed\u00f0an bori\u00f0 heiti\u00f0 <a href=\"https:\/\/nbi.ku.dk\/hhh\/bohr\/bohr\/institutet\/\">Niels Bohr Institutet<\/a>.<\/p>\n<p>Sv\u00edar g\u00e1fu \u00fat fimm fr\u00edmerki \u00e1ri\u00f0 1982 til a\u00f0 minnast N\u00f3belsver\u00f0launa helstu frumkv\u00f6\u00f0la skammtafr\u00e6\u00f0innar. Eitt \u00feeirra var helga\u00f0 N\u00edelsi Bohr, sem hlaut ver\u00f0launin 1922:<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-20902 aligncenter\" src=\"https:\/\/uni.hi.is\/einar\/files\/2023\/02\/stamp-300x192.jpg\" alt=\"\" width=\"448\" height=\"287\" srcset=\"https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/stamp-300x192.jpg 300w, https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/stamp.jpg 650w\" sizes=\"auto, (max-width: 448px) 100vw, 448px\" \/><\/p>\n<p>Hin fj\u00f6gur tengdust ver\u00f0launum \u00feeirra <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Louis_de_Broglie\">Louis de Broglie<\/a> (1929), <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Werner_Heisenberg\">Werners Heisenberg<\/a> (1932), <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Erwin_Schr%C3%B6dinger\">Erwins Schr\u00f6dinger<\/a> (1933) og<a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Paul_Dirac\"> Pauls Dirac<\/a> (1933). Sj\u00e1 n\u00e1nar hj\u00e1 M.A. Morgan, 2006: <a href=\"http:\/\/www.cpossu.org\/Quantum%20Era%20II%20Winter%202006%20issue.pdf\">A Postage Stamp History of the Atom, Part II: The Quantum Era<\/a> (bls. 41).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt\">Aldarafm\u00e6li Bohrs 1985<\/span><\/p>\n<p>\u00c1ri\u00f0 1985 var haldi\u00f0 veglega upp \u00e1 100 \u00e1ra afm\u00e6li Bohrs v\u00ed\u00f0a um heim, me\u00f0al annars\u00a0 me\u00f0 r\u00e1\u00f0stefnum, \u00fatg\u00e1fu rita af \u00fdmsu tagi og \u00f6\u00f0rum upp\u00e1komum.<\/p>\n<p>Sem d\u00e6mi m\u00e1 nefna, a\u00f0 Danir ger\u00f0u <a href=\"https:\/\/www.nbarchive.dk\/\">Niels Bohr skjalasafni\u00f0<\/a> formlega a\u00f0 <a href=\"https:\/\/www.nbarchive.dk\/about_us\/past-present-future\/past\/\">sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0ri stofnun<\/a>, \u00e1ratugum eftir a\u00f0 safni\u00f0 haf\u00f0i \u00ed raun hafi\u00f0 starfsemi. Jafnframt g\u00e1fu \u00feeir \u00fat s\u00e9rstakt fr\u00edmerki me\u00f0 mynd af Bohrhj\u00f3nunum, Margrethe og Niels.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-20890 aligncenter\" src=\"https:\/\/uni.hi.is\/einar\/files\/2023\/02\/frim_1985.jpg\" alt=\"\" width=\"277\" height=\"325\" \/><\/p>\n<p>\u00cd n\u00f3vember h\u00e9lt <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/UNESCO\">UNESCO<\/a> r\u00e1\u00f0stefnu \u00ed Par\u00eds um <a href=\"http:\/\/acervo.if.usp.br\/uploads\/IF\/MS\/II\/IF-MS-II-01-014-0144-01441-0.pdf\">framlag Bohrs til raunv\u00edsinda og al\u00fej\u00f3\u00f0a-samvinnu<\/a> (h\u00e9r m\u00e1 finna <a href=\"http:\/\/acervo.if.usp.br\/index.php\/the-niels-bohr-institute-as-an-international-centre-of-physics\">nokkur erindanna<\/a>). Jafnframt gaf stofnunin \u00fat fr\u00f3\u00f0legan b\u00e6kling, <a href=\"https:\/\/unesdoc.unesco.org\/ark:\/48223\/pf0000064112\">Niels Bohr and the Infinitely Small<\/a> og efndi til <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/UNESCO_Niels_Bohr_Medal\">s\u00e9rstakra ver\u00f0launa, kennd vi\u00f0 Bohr<\/a>.<\/p>\n<figure id=\"attachment_20898\" aria-describedby=\"caption-attachment-20898\" style=\"width: 323px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-20898 \" src=\"https:\/\/uni.hi.is\/einar\/files\/2023\/02\/nielsBohr_UNESCO-300x290.jpg\" alt=\"\" width=\"323\" height=\"312\" srcset=\"https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/nielsBohr_UNESCO-300x290.jpg 300w, https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/nielsBohr_UNESCO.jpg 610w\" sizes=\"auto, (max-width: 323px) 100vw, 323px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-20898\" class=\"wp-caption-text\">Niels Bohr gullmedal\u00eda UNESCO.<\/figcaption><\/figure>\n<p>H\u00e9r er svo listi yfir nokkur r\u00e1\u00f0stefnurit og \u00f6nnur verk, gefin \u00fat \u00ed tilefni aldarafm\u00e6lisins:<\/p>\n<ul>\n<li>Boer, J. de, E. Dal &amp; Ulfbeck (ritstj.), 1986: <a href=\"http:\/\/publ.royalacademy.dk\/backend\/web\/uploads\/2019-10-28\/AFL%205\/AFL%205\/SP_132_00_00_1986_6188\/SP_132_00_00_1986_6188.pdf\">The Lesson of Quantum Theory: Niels Bohr Centenary Symposium, October 3-7, 1985<\/a>.<\/li>\n<li>Christmas-M\u00f8ller, W., 1985: <a href=\"https:\/\/www.dba.dk\/niels-bohr-og-atomvaabnet\/id-1081955660\/\">Niels Bohr og atomv\u00e5bnet<\/a>.<\/li>\n<li>Feshbach, H.,T. Matsui &amp; A. Oleson (ritstj.), 1988: <a href=\"https:\/\/books.google.is\/books?id=mmyLAwAAQBAJ&amp;source=gbs_navlinks_s\">Niels Bohr: Physics and the World<\/a>.<\/li>\n<li>French, A.P. &amp; P.J. Kennedy (ritstj.), 1985:<a href=\"https:\/\/archive.org\/details\/nielsbohrcentena00bohr\/page\/n3\/mode\/2up\"> Niels Bohr: a centenary volume<\/a>.<\/li>\n<li>N\u00f8rretranders, T., 1985: <a href=\"https:\/\/www.gyldendal.dk\/produkter\/det-udelelige-9788702364187\">Det udelelige: Niels Bohrs aktualitet i fysik, mystik og politik<\/a>.<\/li>\n<li>Rozental, S., 1985: <a href=\"https:\/\/www.dba.dk\/nb-erindringer-om-niels-bohr\/id-1059527846\/\">NB, Erindringer om Niels Bohr<\/a>. Gyldendal.<\/li>\n<li>R\u00fcdinger, E. &amp; fl., 1985: <a href=\"http:\/\/publ.royalacademy.dk\/backend\/web\/uploads\/2019-10-28\/AFL%205\/AFL%205\/SP_131_00_00_1985_6182\/SP_131_00_00_1985_6182.pdf\">Niels Bohr og den moderne atomfysik<\/a>.<\/li>\n<li><\/li>\n<li>Becker-Larsen, L., 1985: <a href=\"https:\/\/www.danmarkpaafilm.dk\/film\/atomfysik-og-virkelighed\">Atomfysik og virkelighed<\/a> (42 m\u00edn. kvikmynd).<\/li>\n<li>John, O., 1985: <a href=\"https:\/\/www.danmarkpaafilm.dk\/film\/niels-bohr-0\">Niels Bohr<\/a> (75 m\u00edn. kvikmynd).<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><em>Reykjav\u00edkurm\u00e1l\u00feingi\u00f0 1985<\/em><\/p>\n<p>H\u00e9r \u00e1 landi st\u00f3\u00f0u <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/Edlisfraedivefurinn\">E\u00f0lisfr\u00e6\u00f0if\u00e9lag \u00cdslands<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/FAHisland?locale=is_IS\">F\u00e9lag \u00e1hugamanna um heimspeki<\/a> og <a href=\"https:\/\/nordichouse.is\/um-husid\/\">Norr\u00e6na h\u00fasi\u00f0<\/a> a\u00f0 m\u00e1l\u00feinginu <em>Niels Bohr 100 \u00e1ra<\/em>, sem haldi\u00f0 var \u00ed Norr\u00e6na h\u00fasinu 19. og 20. okt\u00f3ber.<\/p>\n<figure id=\"attachment_20895\" aria-describedby=\"caption-attachment-20895\" style=\"width: 407px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-20895\" src=\"https:\/\/uni.hi.is\/einar\/files\/2023\/02\/Malthing1985-215x300.jpg\" alt=\"\" width=\"407\" height=\"568\" srcset=\"https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Malthing1985-215x300.jpg 215w, https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Malthing1985.jpg 609w\" sizes=\"auto, (max-width: 407px) 100vw, 407px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-20895\" class=\"wp-caption-text\">\u00deessi <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/1620921\">augl\u00fdsing um m\u00e1l\u00feingi\u00f0<\/a> birtist \u00ed <em>M<\/em><em>orgunbla\u00f0inu<\/em> 18. okt\u00f3ber 1985.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Sk\u00f6mmu eftir a\u00f0 \u00feinginu lauk birti \u00deorsteinn Vilhj\u00e1lmsson e\u00f0lisfr\u00e6\u00f0ingur, sem unni\u00f0 haf\u00f0i \u00f6tullega a\u00f0 undirb\u00faningi atbur\u00f0arins, stutta grein \u00ed <em>NT<\/em> undir heitinu \u00a0<a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/3600222\">Hva\u00f0 \u00ed \u00f3sk\u00f6punum er skammtafr\u00e6\u00f0i?<\/a> Nokkur t\u00edmi \u00e1tti \u00fe\u00f3 enn eftir a\u00f0 l\u00ed\u00f0a \u00fear til tv\u00f6 erindi af \u00feeim sex, sem haldin voru \u00e1 \u00feinginu, komu \u00e1 prenti, reyndar aukin og endurb\u00e6tt:<\/p>\n<ul>\n<li>Jakob Yngvason, 1987: \u201eSkammtafr\u00e6\u00f0i og veruleiki.\u201c \u00cd b\u00f3kinni <a href=\"https:\/\/notendur.hi.is\/~einar\/SAGA\/Efnisyfirlit_%20HlutarinsEdli.pdf\"><em>\u00cd hlutarins e\u00f0li: Afm\u00e6lisrit til hei\u00f0urs \u00deorbirni Sigurgeirssyni pr\u00f3fessor<\/em><\/a>, bls. 401\u2013428.<\/li>\n<li>\u00deorsteinn Vilhj\u00e1lmsson, 2009: <a href=\"http:\/\/www.raust.is\/2009\/1\/08\/\">Skammtafr\u00e6\u00f0i \u00ed lj\u00f3si v\u00edsindas\u00f6gu og heimspeki<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt\">\u00c1ri\u00f0 1997<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left\">\u00c1ri\u00f0 1997 ger\u00f0ust tveir atbur\u00f0ir, sem vert er a\u00f0 nefna, en ekki tengdust \u00e1 nokkurn h\u00e1tt t\u00edmam\u00f3tum \u00ed l\u00edfi Bohrs. Annars vegar gaf danski se\u00f0labankinn \u00fat <a href=\"https:\/\/www.nationalbanken.dk\/en\/banknotes_and_coins\/Danish_previous_notes\/Pages\/The-1997-series.aspx\">500 kr peningase\u00f0il<\/a> me\u00f0 mynd\u00a0 af meistaranum reykjandi p\u00edpu. Se\u00f0illinn er enn \u00ed gildi.<\/p>\n<figure id=\"attachment_20901\" aria-describedby=\"caption-attachment-20901\" style=\"width: 491px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-20901\" src=\"https:\/\/uni.hi.is\/einar\/files\/2023\/02\/sedill_1997-300x143.jpg\" alt=\"\" width=\"491\" height=\"234\" srcset=\"https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/sedill_1997-300x143.jpg 300w, https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/sedill_1997.jpg 326w\" sizes=\"auto, (max-width: 491px) 100vw, 491px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-20901\" class=\"wp-caption-text\">Eflaust hafa margir \u00cdslendingar handleiki\u00f0 svona se\u00f0ill undanfarinn aldarfj\u00f3r\u00f0ung e\u00f0a svo.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Hins vegar \u00e1kva\u00f0 s\u00e9rst\u00f6k or\u00f0anefnd e\u00f0lisfr\u00e6\u00f0inga, eftir miklar og strangar umr\u00e6\u00f0ur \u00e1ri\u00f0 1997, a\u00f0 gefa \u00f3st\u00f6\u00f0ugu frumefni, sem fundist haf\u00f0i \u00ed kringum 1980, nafni\u00f0 <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Bohrium\">Bohr\u00edn<\/a> (Bohrium). \u00deess ber a\u00f0 geta, a\u00f0 \u00feetta frumefni er hvergi a\u00f0 finna \u00ed n\u00e1tt\u00farunni og til a\u00f0 b\u00faa \u00fea\u00f0 til, \u00fearf alveg s\u00e9rstakar a\u00f0st\u00e6\u00f0ur.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-20887 aligncenter\" src=\"https:\/\/uni.hi.is\/einar\/files\/2023\/02\/Bohrium_3.jpg\" alt=\"\" width=\"319\" height=\"319\" srcset=\"https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Bohrium_3.jpg 228w, https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Bohrium_3-150x150.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 319px) 100vw, 319px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt\">Leikriti\u00f0 <em>Kaupmannah\u00f6fn<\/em> eftir Michael Frayn &#8211; 1998<\/span><\/p>\n<p>R\u00famlega \u00e1ri eftir, <a href=\"https:\/\/da.wikipedia.org\/wiki\/Bes%C3%A6ttelsen\">a\u00f0 \u00dej\u00f3\u00f0verjar h\u00f6f\u00f0u herteki\u00f0 Danm\u00f6rku<\/a> vori\u00f0 1940, kom Heisenberg, einn af bestu vinum N\u00edelsar Bohr, \u00ed stutta fer\u00f0 til Kaupmannahafnar. \u00c1 me\u00f0an \u00e1 dv\u00f6linni st\u00f3\u00f0, mun hann hafa heims\u00f3tt E\u00f0lisfr\u00e6\u00f0istofnunina nokkrum sinnum, en a\u00f0eins \u00e1tt einkasamtal vi\u00f0 Bohr \u00ed eitt skipti. \u00dear mun hagn\u00fdtingu kjarnorkunnar hafa bori\u00f0 \u00e1 g\u00f3ma, en n\u00e1kv\u00e6mlega hvernig, er enn \u00f3v\u00edst. \u00de\u00f3 er vita\u00f0, a\u00f0 Bohr krossbr\u00e1 vi\u00f0 eitthva\u00f0, sem Heisenberg sag\u00f0i, sleit samtalinu og skildi \u00dej\u00f3\u00f0verjann einan eftir. Svo vir\u00f0ist sem \u00feessi fundur hafi valdi\u00f0 vinslitum \u00feeirra f\u00e9laga, alla vega af Bohrs h\u00e1lfu. Sem kunnugt er, fl\u00fa\u00f0i Bohr undan ofs\u00f3knum nazista seinni hluta \u00e1rsins 1943 og margir samstarfsmanna hans fylgdu \u00ed kj\u00f6lfari\u00f0, \u00fear \u00e1 me\u00f0al \u00deorbj\u00f6rn Sigurgeirsson (sj\u00e1 lok <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/einar\/2023\/01\/16\/niels-bohr-og-islendingar-ii-timabilid-fra-1920-til-1950\/\">II. kafla<\/a> og <span style=\"text-decoration: underline\">kafla IVa<\/span>).<\/p>\n<ul>\n<li>Jungk, R., 1958 (\u00fe\u00fdska frum\u00fatg\u00e1fan kom 1956): <a href=\"https:\/\/www.amazon.com\/Brighter-than-Thousand-Suns-Scientists\/dp\/0156141507\">Brighter than a Thousand Suns: A Personal History of the Atomic Scientists<\/a>. (Sj\u00e1 einnig <a href=\"https:\/\/archive.org\/details\/BrighterThanAThousandSuns-PersonalHistoryOfAtomicScientists\/mode\/2up\">h\u00e9r<\/a>.)<\/li>\n<li>Powers, T., 1993: <a href=\"https:\/\/archive.org\/details\/heisenbergswarse0000powe\/mode\/2up\">Heisenberg&#8217;s War: The Secret History of the German Bomb<\/a>.<\/li>\n<li>Bernstein, J., 1995: <a href=\"https:\/\/www.jstor.org\/stable\/24980798?seq=1\">What Did Heisenberg Tell Bohr about the Bomb?<\/a><\/li>\n<li>Schwarz, S., 2020: <a href=\"https:\/\/schwarzstephan.files.wordpress.com\/2020\/07\/nbi-english.pdf\">The occupation of Niels Bohr\u2019s Institute 6 December 1943 \u2013 3 February 1944<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-20886 aligncenter\" src=\"https:\/\/uni.hi.is\/einar\/files\/2023\/02\/BohrHeisenb_Bomb-300x257.jpg\" alt=\"\" width=\"427\" height=\"366\" srcset=\"https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/BohrHeisenb_Bomb-300x257.jpg 300w, https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/BohrHeisenb_Bomb.jpg 350w\" sizes=\"auto, (max-width: 427px) 100vw, 427px\" \/><\/p>\n<p>\u00der\u00e1tt fyrir a\u00f0 \u00e1\u00f0urnefnt samtal Bohrs og Heisenbergs hafi l\u00edti\u00f0 sem ekkert s\u00f6gulegt gildi, var\u00f0 \u00fea\u00f0 tilefni mikillar umr\u00e6\u00f0u, \u00feegar fram li\u00f0u stundir, ekki s\u00edst eftir a\u00f0 leikriti\u00f0 <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Copenhagen_(play)\">Copenhagen<\/a> eftir enska rith\u00f6fundinn og leikritask\u00e1ldi\u00f0 <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Michael_Frayn\">Michael Frayn<\/a> haf\u00f0i veri\u00f0 sett \u00e1 svi\u00f0 \u00ed London (1998) og New York (2000).<\/p>\n<p>Leikverki\u00f0 sl\u00f3 hressilega \u00ed gegn og var s\u00fdnt v\u00ed\u00f0a um l\u00f6nd \u00e1 n\u00e6stu \u00e1rum.\u00a0 \u00cd Danm\u00f6rku var \u00fea\u00f0 fyrst sett upp \u00ed Betty Nansen leikh\u00fasinu \u00e1ri\u00f0 1999 og s\u00ed\u00f0an aftur <a href=\"https:\/\/www.information.dk\/kultur\/anmeldelse\/2022\/10\/atomforskerens-dilemma-ved-knitre-forestillingen-koebenhavn-slut\">\u00ed Konunglega leikh\u00fasinu \u00ed \u00e1rslok 2022<\/a>. \u00dea\u00f0 var svo leiklesi\u00f0 h\u00e9r \u00e1 landi \u00e1ri\u00f0 2009, eins og s\u00ed\u00f0ar ver\u00f0ur viki\u00f0 a\u00f0.<\/p>\n<p>H\u00e9r m\u00e1 hlusta \u00e1 \u00fatsendingu <em>BBC Radio 3<\/em> \u00e1 <a href=\"https:\/\/archive.org\/details\/michael-frayn-copenhagen\">Copenhagen<\/a> fr\u00e1 \u00e1rinu 2013. Pers\u00f3nur og leikendur: Margrethe Bohr (Greta Scacchi), Niels Bohr (Simon Russell Beale) og Werner Heisenberg (Benedict Cumberbatch).<\/p>\n<p>\u00cd verkinu er fari\u00f0 frekar frj\u00e1lslega me\u00f0 sta\u00f0reyndir, enda er um leikrit a\u00f0 r\u00e6\u00f0a, en ekki sagnfr\u00e6\u00f0irit. Frekari umr\u00e6\u00f0ur um leikriti\u00f0 sj\u00e1lft, fund Heisenbergs og Bohrs, sm\u00ed\u00f0i fyrstu kjarnorkusprengjunnar, kjarnorkuv\u00e1na og si\u00f0fer\u00f0ilega skyldu v\u00edsindamanna m\u00e1 me\u00f0al annars finna \u00ed eftirt\u00f6ldum ritunum:<\/p>\n<ul>\n<li>Pais, A. &amp; M. Frayn, 2000: <a href=\"https:\/\/www.jstor.org\/stable\/3852871?seq=1#metadata_info_tab_contents\">What Happened in Copenhagen?: A Physicist&#8217;s View and the Playwright&#8217;s Response<\/a>.<\/li>\n<li>Cassidy, D.C., 2000: <a href=\"https:\/\/history.aip.org\/exhibits\/heisenberg\/images\/heisenberg_bohr1941.pdf\">A Historical Perspective on Copenhagen<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Umfj\u00f6llunin var\u00f0 a\u00f0 lokum til \u00feess, a\u00f0 Bohr-f\u00f6lskyldan f\u00f3r \u00feess \u00e1 leit vi\u00f0 Niels Bohr skjalasafni\u00f0, a\u00f0 \u00fea\u00f0 birti \u00feau g\u00f6gn um fundinn fr\u00e6ga, sem var\u00f0veitt voru \u00ed safninu. \u00dea\u00f0 var gert \u00ed febr\u00faar 2002: <a href=\"https:\/\/www.nbarchive.dk\/collections\/bohr-heisenberg\/\">Release of Documents Relating to 1941 Bohr-Heisenberg Meeting<\/a>. Vi\u00f0 \u00fea\u00f0 skapa\u00f0ist a\u00f0 sj\u00e1lfs\u00f6g\u00f0u enn meiri umr\u00e6\u00f0a:<\/p>\n<ul>\n<li>Sweet, W., 2002: <a href=\"https:\/\/journals.sagepub.com\/doi\/pdf\/10.2968\/058003007\">The Bohr Letters: No More Uncertainty<\/a>.<\/li>\n<li>Seitz, F., 2002: <a href=\"https:\/\/www.aps.org\/publications\/apsnews\/200208\/viewpoint-seitz.cfm\">Viewpoint: Letters Reveal New Insights Into the Bohr-Heisenberg Meeting<\/a>.<\/li>\n<li>Gottstein, K., 2002: <a href=\"https:\/\/arxiv.org\/ftp\/physics\/papers\/0610\/0610270.pdf\">New insights? Heisenberg\u2019s visit to Niels Bohr in 1941 and the Bohr letters<\/a>.<\/li>\n<li>Holton, G., 2004: <a href=\"https:\/\/dash.harvard.edu\/handle\/1\/37878884\">Bohr, Heisenberg, and What Michael Frayn\u2019s \u201cCopenhagen\u201d Tries to Tell Us<\/a>.<\/li>\n<li>Huxen, K., 2011: <a href=\"http:\/\/www.nww2m.com\/2011\/09\/the-mysterious-meeting-between-niels-bohr-and-werner-heisenberg\/\">The Mysterious Meeting between Niels Bohr and Werner Heisenberg<\/a>.<\/li>\n<li>Wellerstein, A., 2016: <a href=\"\/blog.nuclearsecrecy.com\/2016\/02\/26\/historical-thoughts-michael-frayns-copenhagen\">Historical thoughts on Michael Frayn\u2019s Copenhagen<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Inn \u00ed allt \u00feetta bl\u00f6ndu\u00f0ust einnig margv\u00edslegar vangaveltur um \u00fe\u00e1ttt\u00f6ku Heisenbergs og fleiri e\u00f0lisfr\u00e6\u00f0inga \u00ed <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/German_nuclear_weapons_program\">tilraunum nazista til a\u00f0 sm\u00ed\u00f0a eigin kjarnorkusprengju<\/a>. \u00de\u00e6r umr\u00e6\u00f0ur fengu byr undir b\u00e1\u00f0a v\u00e6ngi flj\u00f3tlega eftir a\u00f0 hin svok\u00f6llu\u00f0u <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Operation_Epsilon\">Farm Hill g\u00f6gn<\/a> voru ger\u00f0 opinber \u00ed \u00e1rsbyrjun 1992:<\/p>\n<ul>\n<li>Bernstein, J., 1992: <a href=\"https:\/\/www.nybooks.com\/articles\/1992\/08\/13\/the-farm-hall-transcripts-the-german-scientists-an\/\">The Farm Hall Transcripts: The German Scientists and the Bomb<\/a>.<\/li>\n<li>Goldberg, S. &amp; T. Powers, 1992: <a href=\"https:\/\/books.google.is\/books?id=pAwAAAAAMBAJ&amp;pg=PA32&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false\">Declassified Files Reopen &#8220;Nazi Bomb&#8221; Debate<\/a>.<\/li>\n<li>Rose, P.L., 1998: <a href=\"\/books.google.is\/books?id=QuM9hfLqBZ8C&amp;source=gbs_navlinks_s\">Heisenberg and the Nazi Atomic Bomb Project: A Study in German Culture<\/a>.<\/li>\n<li>Bethe, H.A., 2000: <a href=\"https:\/\/physicstoday.scitation.org\/doi\/pdf\/10.1063\/1.1292473\">The German Uranium Project<\/a>.<\/li>\n<li>Cassidy, D.C., 2009: <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Beyond_Uncertainty\">Beyond Uncertainty: Heisenberg, Quantum Physics, and the Bomb<\/a>.<\/li>\n<li>Gottstein, K., 2016: <a href=\"https:\/\/arxiv.org\/abs\/1609.02775\">Werner Heisenberg and the German Uranium Project 1939 &#8211; 1945. Myths and Facts<\/a>.<\/li>\n<li>Dahn, R., 2022: <a href=\"https:\/\/physicstoday.scitation.org\/do\/10.1063\/pt.6.4.20220519a\/full\/\">The Elusive Truth of Farm Hall<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><em>Leiklesturinn \u00ed Reykjav\u00edk 2009<\/em><\/p>\n<p>Ef \u00e9g man r\u00e9tt, mun \u00fea\u00f0 hafa veri\u00f0 \u00deorsteinn Vilhj\u00e1lmsson e\u00f0lisfr\u00e6\u00f0ingur og v\u00edsinda-sagnfr\u00e6\u00f0ingur, sem fyrstur vakti athygli nafna s\u00edns, \u00deorsteins Gunnarssonar leikara og arkitekts, \u00e1 leikriti Frayns um Kaupmannahafnarfundinn fr\u00e6ga. \u00dea\u00f0 mun svo aftur hafa or\u00f0i\u00f0 til \u00feess, a\u00f0 \u00c1rni Bergmann \u00fe\u00fdddi verki\u00f0 \u00e1 \u00edslensku og <a href=\"https:\/\/www.mbl.is\/folk\/leikhus\/event\/355023\/\">Vonarstr\u00e6tisleikh\u00fasi\u00f0 t\u00f3k \u00fea\u00f0 til leiklestrar<\/a> \u00ed I\u00f0n\u00f3 \u00ed jan\u00faar 2009.<\/p>\n<ul>\n<li><em>Fr\u00e9ttabla\u00f0i\u00f0<\/em>, 8. jan 2009: <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/4016459\">Vigd\u00eds komin hringinn<\/a>.<\/li>\n<li><em>Morgunbla\u00f0i\u00f0<\/em>, 9. jan 2009: <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/5245186\">Me\u00f0 \u00feessa bakter\u00edu<\/a>.<\/li>\n<li><em>Fr\u00e9ttabla\u00f0i\u00f0<\/em>, 11. jan 2009: <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/4018325\">\u00d6rl\u00f6g mikilmenna<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n<figure id=\"attachment_20903\" aria-describedby=\"caption-attachment-20903\" style=\"width: 397px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-20903\" src=\"https:\/\/uni.hi.is\/einar\/files\/2023\/02\/Upplestur-300x194.jpg\" alt=\"\" width=\"397\" height=\"257\" srcset=\"https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Upplestur-300x194.jpg 300w, https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Upplestur.jpg 536w\" sizes=\"auto, (max-width: 397px) 100vw, 397px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-20903\" class=\"wp-caption-text\">Fr\u00e1 vinstri: Valger\u00f0ur Dan (Margrethe Bohr), \u00deorsteinn Gunnarsson (Niels Bohr), Sveinn Einarsson (leikstj\u00f3ri), Vigd\u00eds Finnbogad\u00f3ttir og Jakob \u00de\u00f3r Einarsson (Werner Heisenberg) \u00e1 \u00e6fingu fyrir leiklesturinn \u00e1 <em>Kaupmannah\u00f6fn<\/em>. Myndin er fengin a\u00f0 l\u00e1ni \u00far greininni <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/4018325\">\u00d6rl\u00f6g mikilmenna<\/a> \u00ed <em>Fr\u00e9ttabla\u00f0inu<\/em>.<\/figcaption><\/figure>\n<p>\u00deessi listvi\u00f0bur\u00f0ur vir\u00f0ist ekki hafa vaki\u00f0 s\u00e9rlega mikla athygli h\u00e9r heima, en Mar\u00eda Kristj\u00e1nsd\u00f3ttir skrifa\u00f0i \u00fe\u00f3 gagnr\u00fdni <em>\u00ed Lesb\u00f3k Morgunbla\u00f0sins<\/em>, 24. jan 2009: \u00a0<a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/5244336\">Um \u00f3vissu allra hluta<\/a>.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt\">125 \u00e1ra afm\u00e6li Bohrs 2010<\/span><\/p>\n<p>\u00c1ri\u00f0 2010 <a href=\"https:\/\/nba-old.nbi.dk\/photo2010.html\">hef\u00f0i Niels Bohr or\u00f0i\u00f0 125 \u00e1ra<\/a> og af \u00fev\u00ed tilefni efndi Niels Bohr stofnunin til n\u00fdrra ver\u00f0launa, <a href=\"https:\/\/nbi.ku.dk\/english\/about\/niels-bohr-institute-honorary-medal\/\">The Niels Bohr Institute Medal of Honour<\/a>, honum til hei\u00f0urs.<\/p>\n<figure id=\"attachment_20896\" aria-describedby=\"caption-attachment-20896\" style=\"width: 516px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-20896\" src=\"https:\/\/uni.hi.is\/einar\/files\/2023\/02\/medaljer_NBI-300x147.jpg\" alt=\"\" width=\"516\" height=\"253\" srcset=\"https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/medaljer_NBI-300x147.jpg 300w, https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/medaljer_NBI-768x377.jpg 768w, https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/medaljer_NBI.jpg 1000w\" sizes=\"auto, (max-width: 516px) 100vw, 516px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-20896\" class=\"wp-caption-text\">Silfurmedal\u00eda Niels Bohr stofnunarinnar var fyrst veitt 2010.<\/figcaption><\/figure>\n<p>R\u00fassar s\u00e1u l\u00edka \u00e1st\u00e6\u00f0u til a\u00f0 minnast \u00feessara t\u00edmam\u00f3ta \u00ed <a href=\"https:\/\/www.springer.com\/journal\/11480\/\">t\u00edmariti r\u00fassnenska v\u00edsindaf\u00e9lagsins<\/a>:<\/p>\n<ul>\n<li>Shcherbakov, R.N., 2010: <a href=\"https:\/\/link.springer.com\/content\/pdf\/10.1134\/S1019331610060122.pdf\">A Man of the Greatest Clearness of Thought: On the 125th Anniversary of the Birth of Niels Bohr<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt\">50 \u00e1ra \u00e1rt\u00ed\u00f0in 2012<\/span><\/p>\n<p>\u00c1ri\u00f0 2012 var li\u00f0in h\u00e1lf \u00f6ld fr\u00e1 \u00fev\u00ed Niels Bohr l\u00e9st. Af \u00fev\u00ed tilefni birti t\u00edmariti\u00f0 <em>ChemistryViews<\/em> <a href=\"https:\/\/www.chemistryviews.org\/details\/ezine\/2784601\/50th_Anniversary_Niels_Bohrs_Death\/\">stutta fr\u00e9tt<\/a> og Afr\u00edkur\u00edki\u00f0 G\u00ednea gaf \u00fat \u00ferj\u00fa fr\u00edmerki me\u00f0 mynd af Bohr me\u00f0 \u00ferj\u00e1 a\u00f0ra e\u00f0lisfr\u00e6\u00f0inga \u00ed bakgrunni (Heisenberg, Oppenheimer og Einstein). G\u00ednea er ekki eina \u00fer\u00f3unarr\u00edki\u00f0, sem gefi\u00f0 hefur \u00fat fr\u00edmerki me\u00f0 myndum af N\u00edelsi Bohr \u00e1 undanf\u00f6rnum \u00e1rum, hver svo sem \u00e1st\u00e6\u00f0an kann a\u00f0 vera.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-20892 aligncenter\" src=\"https:\/\/uni.hi.is\/einar\/files\/2023\/02\/Guiena_2012-300x171.jpg\" alt=\"\" width=\"447\" height=\"255\" srcset=\"https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Guiena_2012-300x171.jpg 300w, https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Guiena_2012.jpg 679w\" sizes=\"auto, (max-width: 447px) 100vw, 447px\" \/><\/p>\n<p>Hinn 7. okt\u00f3ber 2012 breytti <em>Google<\/em> einkennist\u00e1kni s\u00ednu t\u00edmabundi\u00f0 me\u00f0 svok\u00f6llu\u00f0u <a href=\"https:\/\/www.google.com\/doodles\/about\">Google rissi<\/a> til a\u00f0 minnast <a href=\"https:\/\/www.google.com\/doodles\/niels-bohrs-127th-birthday\">127 \u00e1ra afm\u00e6lis Bohrs<\/a>. \u00deeir, sem \u00fea\u00f0 \u00e1kv\u00e1\u00f0u, hafa sennilega ekki haft hugmynd um 50 \u00e1ra \u00e1rt\u00ed\u00f0ina.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-20891 aligncenter\" src=\"https:\/\/uni.hi.is\/einar\/files\/2023\/02\/google_2012-300x103.jpg\" alt=\"\" width=\"467\" height=\"160\" srcset=\"https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/google_2012-300x103.jpg 300w, https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/google_2012.jpg 660w\" sizes=\"auto, (max-width: 467px) 100vw, 467px\" \/><\/p>\n<p>L\u00edklega hafa margir \u00cdslendingar komi\u00f0 auga \u00e1 Google rissi\u00f0 \u00e1 s\u00ednum t\u00edma, en hvort \u00fea\u00f0 hefur vaki\u00f0 \u00fe\u00e1 til frekari umhugsunar skal \u00f3sagt l\u00e1ti\u00f0.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt\">Aldarafm\u00e6li Bohr-at\u00f3msins 2013<\/span><\/p>\n<p>\u00c1 \u00feessum t\u00edmam\u00f3tum birti t\u00edmariti\u00f0 <em>Nature<\/em> skemmtilega fors\u00ed\u00f0umynd af Bohr-at\u00f3minu me\u00f0 Bohr sj\u00e1lfan \u00ed mi\u00f0junni:<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-20897 aligncenter\" src=\"https:\/\/uni.hi.is\/einar\/files\/2023\/02\/Nature_2013-228x300.jpg\" alt=\"\" width=\"356\" height=\"469\" srcset=\"https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Nature_2013-228x300.jpg 228w, https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Nature_2013-779x1024.jpg 779w, https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Nature_2013-768x1009.jpg 768w, https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Nature_2013-1169x1536.jpg 1169w, https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Nature_2013-1558x2048.jpg 1558w, https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Nature_2013.jpg 1654w\" sizes=\"auto, (max-width: 356px) 100vw, 356px\" \/><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.eps.org\/\">E\u00f0lisfr\u00e6\u00f0if\u00e9lag Evr\u00f3pu<\/a> setti Bohr-stofnunina <a href=\"https:\/\/nbi.ku.dk\/Nyheder\/nyheder_13\/niels-bohr-institutet-udnaevnt-til-historisk-sted\/\">\u00e1 minjaskr\u00e1 s\u00edna<\/a> og <a href=\"https:\/\/www.aip.org\/\">Bandar\u00edska e\u00f0lisfr\u00e6\u00f0istofnunin<\/a> gaf \u00fat myndskreytt dagatal fyrir \u00e1ri\u00f0 2013, helga\u00f0 Bohr-at\u00f3minu:<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-20885 aligncenter\" src=\"https:\/\/uni.hi.is\/einar\/files\/2023\/02\/bohr_calendar_aip-300x233.jpg\" alt=\"\" width=\"438\" height=\"340\" srcset=\"https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/bohr_calendar_aip-300x233.jpg 300w, https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/bohr_calendar_aip.jpg 500w\" sizes=\"auto, (max-width: 438px) 100vw, 438px\" \/><\/p>\n<p>Danir h\u00e9ldu a\u00f0sj\u00e1lfs\u00f6g\u00f0u upp \u00e1 afm\u00e6li\u00f0 me\u00f0 gl\u00e6sibrag. Me\u00f0al annars voru ger\u00f0ar tv\u00e6r kvikmyndir:<\/p>\n<ul>\n<li>Experimentarium &amp; Niels Bohr Archive, 2013: <a href=\"https:\/\/nbi.ku.dk\/english\/sciencexplorer\/physics_in_focus\/100-years-anniversary-for-niels-bohrs-atomic-model\/\">100 years anniversary for Niels Bohr&#8217;s Atomic Model<\/a> (5:35).<\/li>\n<li>Thomsen, 2013: <a href=\"https:\/\/www.danmarkpaafilm.dk\/film\/niels-bohr-danskeren-der-forandrede-verden\">Niels Bohr &#8211; danskeren der forandrede verden<\/a> (40 m\u00edn).<\/li>\n<\/ul>\n<p>R\u00e1\u00f0stefnur voru haldnar:<\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/polsci.ku.dk\/bohr-conference2013\/\">Science, Technology and Society in the Light of Niels Bohr&#8217;s Thoughts<\/a>.<\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.nbarchive.dk\/nba_calendar\/2013\/bohratom-100-years\/\">100 years of the Bohr atom, 1913\u20132013<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n<p><a href=\"https:\/\/nbi.ku.dk\/nyheder\/nyheder_13\/bronzerelief-af-nobelprismodtagere-paa-niels-bohr-institutet\/\">L\u00e1gmynd \u00far bronsi<\/a> var afhj\u00fapu\u00f0 \u00e1 Niels Bohr stofnuninni \u00ed ma\u00ed 2013. H\u00fan s\u00fdnir fj\u00f3ra N\u00f3belsver\u00f0launahafa, sem allir voru starfsmenn stofnunarinnar til lengri t\u00edma:<\/p>\n<figure id=\"attachment_20894\" aria-describedby=\"caption-attachment-20894\" style=\"width: 536px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-20894\" src=\"https:\/\/uni.hi.is\/einar\/files\/2023\/02\/Lagmynd_2013-300x190.jpg\" alt=\"\" width=\"536\" height=\"339\" srcset=\"https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Lagmynd_2013-300x190.jpg 300w, https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Lagmynd_2013.jpg 700w\" sizes=\"auto, (max-width: 536px) 100vw, 536px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-20894\" class=\"wp-caption-text\">L\u00e1gmyndin af N\u00f3belsver\u00f0launah\u00f6funum s\u00fdnir Niels Bohr (ver\u00f0laun 1922) lengst til h\u00e6gri. <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/George_de_Hevesy\">Georg de Hevesy<\/a> (ver\u00f0laun 1943) er lengst til vinstri. Milli \u00feeirra standa f\u00e9lagarnir <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Aage_Bohr\">Aage Bohr<\/a> (til vinstri) og <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Ben_Roy_Mottelson\">Ben Mottelson<\/a>, sem hlutu ver\u00f0launin 1975.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Hinn 7. okt\u00f3ber 2013 gaf danski se\u00f0labankinn \u00fat <a href=\"https:\/\/www.nationalbanken.dk\/da\/sedlerogmoenter\/Temam%C3%B8nter\/Sider\/Videnskabsm%C3%B8nter.aspx\">n\u00fdja 20 kr mynt<\/a> me\u00f0 Margr\u00e9ti \u00de\u00f3rhildi Danadrotningu \u00e1 framhli\u00f0inni, en bakhli\u00f0ina pr\u00fd\u00f0a til skiptis t\u00e1knmyndir af afrekum \u00feekktustu raunv\u00edsindamanna Dana, \u00feeirra N\u00edelsar Bohr, <a href=\"http:\/\/uni.hi.is\/einar\/2019\/09\/09\/h-c-orsted-bein-og-obein-ahrif-hans-a-islendinga-og-upphaf-kennslu-i-edlisfraedi-og-stjornufraedi-vid-reykjavikurskola\/\">H.C. \u00d8rsteds<\/a>, <a href=\"https:\/\/einar.hi.is\/SAGA\/Roemer.pdf\">\u00d3la R\u00f8mer<\/a> og <a href=\"http:\/\/timarit.is\/view_page_init.jsp?pageId=3312122\">T\u00fdch\u00f3s Brahe<\/a>:<\/p>\n<figure id=\"attachment_20904\" aria-describedby=\"caption-attachment-20904\" style=\"width: 506px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-20904\" src=\"https:\/\/uni.hi.is\/einar\/files\/2023\/02\/videnskab_collage-505-300x142.jpg\" alt=\"\" width=\"506\" height=\"239\" srcset=\"https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/videnskab_collage-505-300x142.jpg 300w, https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/videnskab_collage-505.jpg 505w\" sizes=\"auto, (max-width: 506px) 100vw, 506px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-20904\" class=\"wp-caption-text\">Samt\u00edmis \u00fatg\u00e1fu 20 kr myntarinnar \u00e1ri\u00f0 2013 voru gefnir \u00fat s\u00e9rstakir <a href=\"https:\/\/en.numista.com\/catalogue\/pieces50018.html\">500 kr minnispeningar <\/a>\u00a0\u00far silfri. Sj\u00e1 n\u00e1nar h\u00e9r: <a href=\"https:\/\/nbi.ku.dk\/english\/news\/news13\/niels-bohr-on-new-20-kroner-coin\/\">Niels Bohr on new 20 kroner coin<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n<p>\u00ddmis rit voru gefin \u00fat \u00ed tilefni aldarafm\u00e6lisins, m.a.:<\/p>\n<ul>\n<li>Aaserud, F. &amp; J.L. Heilbron, 2013: <a href=\"https:\/\/books.google.is\/books?id=kJo05hhy-ncC&amp;hl=is&amp;source=gbs_navlinks_s\">Love, Literature and the Quantum Atom: Niels Bohr&#8217;s 1913 Trilogy Revisited<\/a>.<\/li>\n<li>Aaserud, F. &amp; H. Kragh (ritstj.), 2013: <a href=\"https:\/\/www.royalacademy.dk\/en\/Publikationer\/Scientia-Danica\/Series-M\/M_1_Bohr\">One Hundred Years of the Bohr Atom: Proceedings from a Conference<\/a>.<\/li>\n<li>Bruun, L., F. Aaserud &amp; H. Kragh (ritstj.), 2013: <a href=\"https:\/\/www.forlagetepsilon.dk\/?page=84&amp;product_id=21\">Bohr p\u00e5 ny<\/a>.<\/li>\n<li>Darrigol, O. et al. (ritstj.), 2013: <a href=\"https:\/\/books.google.is\/books?id=DsXtCwAAQBAJ&amp;source=gbs_navlinks_s\">Niels Bohr, 1913-2013<\/a>.<\/li>\n<li>Kragh, H., 2012: <a href=\"https:\/\/books.google.is\/books?id=pgnXdlF427gC&amp;hl=is&amp;source=gbs_navlinks_s\">Niels Bohr and the Quantum Atom: The Bohr Model of Atomic Structure 1913-1925<\/a>.<\/li>\n<li>Schwarz, W.H.E., 2013: <a href=\"https:\/\/www.researchgate.net\/publication\/257755887_100th_Anniversary_of_Bohr%27s_Model_of_the_Atom\">100th Anniversary of Bohr&#8217;s Model of the Atom<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt\">Niels Bohr stofnunin 100 \u00e1ra 2021<\/span><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong>Undirb\u00faningurinn fyrir aldarafm\u00e6li Bohr-stofnunarinnar var kominn \u00e1 fullt, \u00feegar hinn alr\u00e6mdi covid-faraldur skall \u00e1 og setti allt \u00far skor\u00f0um. D\u00f6num t\u00f3kst \u00fe\u00f3 a\u00f0 <a href=\"https:\/\/nbi.ku.dk\/moed-os\/gymnasielaerere_og_folkeskolelaerere\/temadag2021\/\">gera s\u00e9r gla\u00f0an dag<\/a>, en vegna pestarinnar var \u00e1kve\u00f0i\u00f0 <a href=\"https:\/\/nbi.ku.dk\/nyheder\/nyheder_2021\/niels-bohr-institutet-fejrer-100-aars-foedselsdag\/\">a\u00f0 flytja hluta dagskr\u00e1rinnar yfir \u00e1 n\u00e6sta \u00e1r<\/a> og tengja hana h\u00e1t\u00ed\u00f0arh\u00f6ldum \u00ed tilefni \u00feess, a\u00f0 \u00fe\u00e1 voru li\u00f0in 100 \u00e1r fr\u00e1 \u00fev\u00ed Niels Bohr f\u00e9kk N\u00f3belsver\u00f0launin \u00ed e\u00f0lisfr\u00e6\u00f0i.<\/p>\n<ul>\n<li>Ramskov, J., 2021:\u00a0 <a href=\"https:\/\/ing.dk\/artikel\/niels-bohr-institutet-fylder-100-aar-244287\">Niels Bohr Institutet fylder 100 \u00e5r<\/a>.<\/li>\n<li>Savin, S., 2022: <a href=\"https:\/\/uniavisen.dk\/niels-bohr-institutet-fejrer-100-aar-nu-er-vi-gaaet-videre-og-arbejder-med-det-der-skal-forme-fremtiden\/\">Niels Bohr Institutet fejrer 100 \u00e5r: \u00bbNu er vi g\u00e5et videre og arbejder med det, der skal forme fremtiden\u00ab<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<figure id=\"attachment_20900\" aria-describedby=\"caption-attachment-20900\" style=\"width: 605px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-20900\" src=\"https:\/\/uni.hi.is\/einar\/files\/2023\/02\/NielsBohrInstitutet_ca-1960-300x221.jpeg\" alt=\"\" width=\"605\" height=\"445\" srcset=\"https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/NielsBohrInstitutet_ca-1960-300x221.jpeg 300w, https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/NielsBohrInstitutet_ca-1960.jpeg 900w\" sizes=\"auto, (max-width: 605px) 100vw, 605px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-20900\" class=\"wp-caption-text\">\u00deessi loftmynd af <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Niels_Bohr_Institute\">hinni eiginlegu N\u00edels Bohr stofnun<\/a> var tekin \u00e1ri\u00f0 1965. \u00c1 \u00feeim t\u00edma var h\u00fasaskipun stofnunarinnar \u00ed st\u00f3rum dr\u00e1ttum hin sama og h\u00fan er \u00ed dag. Stofnunin afmarkast af <a href=\"https:\/\/da.wikipedia.org\/wiki\/F%C3%A6lledparken\">F\u00e6lledparken<\/a> a\u00f0 nor\u00f0an og vestan, <a href=\"https:\/\/da.wikipedia.org\/wiki\/Blegdamsvej\">Blegdamsvej<\/a> a\u00f0 su\u00f0-austan og <a href=\"https:\/\/da.wikipedia.org\/wiki\/Den_Danske_Frimurerorden\">Fr\u00edm\u00fararah\u00f6llinni<\/a> a\u00f0 nor\u00f0-austan. \u00c1ri\u00f0 1993 var stofnunin \u201e\u00fatv\u00edkku\u00f0\u201c me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 setja a\u00f0rar raunv\u00edsindastofnanir undir sama hatt (<em>Astron<\/em><em>omisk Observarorium<\/em>, <em>H.C. <\/em><em>\u00d8rsted <\/em><em>Institutet <\/em>og \u00a0the <em>Ge<\/em><em>ofysisk I<\/em><em>nstitut<\/em>) \u00e1n \u00feess \u00fe\u00f3 a\u00f0 nafninu v\u00e6ri breytt e\u00f0a \u00feessar stofnanir fluttar \u00e1 Blegdamsvej (sj\u00e1 <a href=\"https:\/\/nbi.ku.dk\/\">h\u00e9r<\/a>).<\/figcaption><\/figure>\n<p>\u00dea\u00f0 kasta\u00f0i nokkurn skugga \u00e1 h\u00e1t\u00ed\u00f0arh\u00f6ldin, a\u00f0 d\u00f6nsk yfirv\u00f6ld h\u00f6f\u00f0u \u00e1kve\u00f0i\u00f0 \u00fea\u00f0 t\u00edu \u00e1rum \u00e1\u00f0ur, a\u00f0 Niels Bohr stofnunin skyldi flutt \u00ed n\u00fdtt h\u00fasn\u00e6\u00f0i 2016. \u00c1ri\u00f0 2014 h\u00f3fst reyndar fur\u00f0uleg atbur\u00f0ar\u00e1s, sem taf\u00f0i verki\u00f0 svo mj\u00f6g, a\u00f0 \u00fev\u00ed er ekki enn loki\u00f0. Um \u00fe\u00e1 t\u00f6f m\u00e1 lesa \u00ed grein S. Frandsens fr\u00e1 2022: <a href=\"https:\/\/sciencereport.dk\/samfund\/overblik-strid-dyrt-ku-byggeri-2\/\">Overblik: Striden om Niels Bohr Bygningen<\/a>. S\u00ed\u00f0ast, \u00feegar f\u00e6rsluh\u00f6fundur vissi, voru starfsmenn stofnunarinnar ekki enn byrja\u00f0ir a\u00f0 pakka ni\u00f0ur b\u00f3kum og bl\u00fd\u00f6ntum. \u00c1hugasamir geta fundi\u00f0 frekari sm\u00e1atri\u00f0i \u00feessarar \u00f3skemmtilegu hrakfallas\u00f6gu \u00ed eftirt\u00f6ldum greinum:<\/p>\n<ul>\n<li>Christiansen, D., 2017: <a href=\"https:\/\/uniavisen.dk\/niels-bohr-skal-flytte\/\">Niels Bohr Institutet skal flytte<\/a>.<\/li>\n<li>Richter, L., 2020: <a href=\"https:\/\/www.information.dk\/indland\/2020\/02\/koebenhavns-universitet-ekstra-husleje-niels-bohr-byggeriet-svarer-fyre-170-professorer\">K\u00f8benhavns Universitet: \u00bbDen ekstra husleje for Niels Bohr-byggeriet svarer til, at vi skal fyre 170 professorer\u00ab<\/a>.<\/li>\n<li>Sommer, M., C. Frederiksen &amp; J. Knudsen, 2021: <a href=\"https:\/\/www.dr.dk\/nyheder\/penge\/saa-er-den-gal-igen-ny-skandale-rammer-skandalebyggeri\">S\u00e5 er den gal igen: Ny skandale rammer skandalebyggeri<\/a>.<\/li>\n<li>Sommer, M., 2022: <a href=\"https:\/\/www.dr.dk\/nyheder\/penge\/skandalebyggeri-staar-til-koste-ku-milliarder-nu-kaster-regeringen-en-redningskrans\">Skandalebyggeri st\u00e5r til at koste KU milliarder &#8211; nu kaster regeringen en redningskrans<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt\">\u00d6ld li\u00f0in fr\u00e1 N\u00f3belsver\u00f0laununum 2022<\/span><\/p>\n<p>\u00cd upphafi <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/einar\/2023\/01\/16\/niels-bohr-og-islendingar-i-inngangur-og-efnisyfirlit\/\">I. kafla<\/a> var fjalla\u00f0 all \u00edtarlega um h\u00e1t\u00ed\u00f0arh\u00f6ldin 2022 og \u00f3\u00fearft er a\u00f0 endurtaka \u00fe\u00e1 l\u00fdsingu h\u00e9r. Til vi\u00f0b\u00f3tar m\u00e1 \u00fe\u00f3 geta \u00feess, a\u00f0 Kaupmannahafnarh\u00e1sk\u00f3li h\u00e9lt heljarmikla al\u00fej\u00f3\u00f0lega r\u00e1\u00f0stefnu, <a href=\"https:\/\/openworld.ku.dk\/\">Open Science and Global Dangers<\/a>, til hei\u00f0urs Bohr, og \u00ed \u00e1rsbyrjun 2023 var frums\u00fdnd \u00ed Kaupmannah\u00f6fn n\u00fd heimildarmynd me\u00f0 nafninu <a href=\"https:\/\/www.ekkofilm.dk\/trailers\/niels-bohr-verdens-bedste-menneske\/\">Niels Bohr: Verdens bedste menneske<\/a>.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-20893 aligncenter\" src=\"https:\/\/uni.hi.is\/einar\/files\/2023\/02\/Heimildamynd_2023-221x300.jpg\" alt=\"\" width=\"338\" height=\"459\" srcset=\"https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Heimildamynd_2023-221x300.jpg 221w, https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Heimildamynd_2023-753x1024.jpg 753w, https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Heimildamynd_2023-768x1044.jpg 768w, https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Heimildamynd_2023.jpg 1000w\" sizes=\"auto, (max-width: 338px) 100vw, 338px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: 14pt\">\u00c1r skammtafr\u00e6\u00f0innar 2025?<\/span><\/p>\n<p>A\u00f0 lokum skal geta \u00feess, a\u00f0 <a href=\"https:\/\/iupap.org\/\">Al\u00fej\u00f3\u00f0asamband e\u00f0lisfr\u00e6\u00f0inga<\/a> (IUPAP) hefur n\u00fa \u00feegar fari\u00f0 \u00feess \u00e1 leit vi\u00f0 UNESCO og Allsherjar\u00feing Sameinu\u00f0u \u00fej\u00f3\u00f0anna, a\u00f0 \u00e1ri\u00f0 2025 ver\u00f0i \u00fatnefnt <a href=\"https:\/\/quantum2025.org\/\">al\u00fej\u00f3\u00f0legt \u00e1r skammtafr\u00e6\u00f0innar<\/a> (the International Year of Quantum Science and Technology). Sj\u00e1 n\u00e1nar h\u00e9r: <a href=\"https:\/\/indico.cern.ch\/event\/1065120\/contributions\/4481138\/attachments\/2326181\/3963516\/Res02_IY_QuantumAppendix.pdf\">Proposal for an International Year of Quantum Science and Technology<\/a>. \u00c1\u00e6tla\u00f0 er, a\u00f0 tillagan ver\u00f0i tekin til lokaafgrei\u00f0slu hausti\u00f0 2023.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/einar\/2023\/01\/16\/niels-bohr-og-islendingar-i-inngangur-og-efnisyfirlit\/\"><span style=\"font-size: 14pt\">Til baka \u00ed efnisyfirliti\u00f0<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Efnisyfirlit Niels Bohr l\u00e9st hinn 18. n\u00f3vember 1962, \u00fe\u00e1 n\u00fdor\u00f0inn 77 \u00e1ra. Fr\u00e9ttin barst flj\u00f3tt um heim allan, \u00fear \u00e1 me\u00f0al til \u00cdslands: V\u00edsir, 19. n\u00f3v: Niels Bohr l\u00e1tinn. \u00dej\u00f3\u00f0viljinn, 20. n\u00f3v: Niels Bohr l\u00e1tinn: \u201eHann var mestur e\u00f0lisfr\u00e6\u00f0ingur s\u00ed\u00f0an Einstein lei\u00f0\u201c. Morgunbla\u00f0i\u00f0, 20. n\u00f3v: Niels Bohr l\u00e1tinn. T\u00edminn, 20. n\u00f3v: Niels Bohr l\u00e1tinn. Flj\u00f3tlega [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,5,17,19],"tags":[],"class_list":["post-20905","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edlisfraedi","category-efnafraedi","category-tuttugasta-og-fyrsta-oldin","category-tuttugasta-oldin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20905","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20905"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20905\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20905"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20905"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wizardly-antonelli.176-10-35-210.plesk.page\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20905"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}